Bazar ertəsi , Aprel 19 2021
Ana səhifə / Siyasət / Danışıqlar yalnız Rusiya, Türkiyə və Azərbaycan arasında ola bilər – Tofiq Zülfüqarov

Danışıqlar yalnız Rusiya, Türkiyə və Azərbaycan arasında ola bilər – Tofiq Zülfüqarov

“Prezident İlham Əliyevlə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan arasında Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin vasitəçiliyi ilə yanvarın 11-də Moskvada keçirilməsi gözlənilən görüş rəsmi İrəvanda əlbəttə ki, narahatlıqla gözlənilir. Çünki Azərbaycan Prezidentinin iradəsini yaxşıca gördülər. Anlayırlar ki, bundan sonra da onların xeyrinə nələrinsə olmaması üçün tələblər olacaq”.

Bu barədə sabiq xarici işlər naziri, politoloq Tofiq Zülfüqarov Axar.az-a müsahibəsində bildirib.

O qeyd edib ki, Azərbaycan 44 günlük müharibə zamanı beynəlxalq hüquqla tanınan torpaqlarını öz gücü hesabına 27 illik işğaldan azad edib:

“Bu, həm də BMT-nin keçmiş Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı qəbul etdiyi müvafiq qətnamələrin icrası demək idi. Nə 44 günük müharibədən əvvəl, nə də müharibə zamanı Minsk Qrupunun aktiv fəaliyyətini hiss etdik. Bundan sonra da bu format bizə lazım deyil. O ki qaldı onun yerində üçtərəfli (Rusiya, Ermənistan və Azərbaycan) və ya dördtərəfli (Rusiya, Türkiyə, Azərbaycan və Ermənistan) danışıqlar formatı yaradılmasına, deyə bilərəm ki, heç bu da bizə lazım deyil. Məsələ ondadır ki, Ermənistan artıq münaqişənin tərəfi deyil. Dolayı yolla onun adı keçən heç bir formata bizim ehtiyacımız yoxdur. Hazırda rus sülhməramlıları regiondadır və rus-türk müşahidəçiləri də işlərini görürlər. Bundan sonra aparılacaq danışıqlar yalnız Rusiya, Türkiyə və Azərbaycan arasında ola bilər. Azərbaycanın razılığı olmadan heç bir ölkə onun daxili məsələsinə müdaxilə edə bilməz. Beynəlxalq qanunlara, həmçinin BMT nizamnaməsinə görə, Azərbaycan Qarabağın erməni əhalisi ilə bağlı qərar vermə səlahiyyətinə sahib tək ölkədir. Çünki Qarabağ Azərbaycanın qanuni torpağıdır və orada yaşayan insanlarla bağlı qərar vermək hüququ da rəsmi Bakıya aiddir. Yəni Azərbaycan erməni vətəndaşlarına mədəni muxtariyyət verə də bilər, verməyə də bilər”.

Prezident İlham Əliyevin erməni baş nazir Paşinyana Ermənistandan rəsmi şəxslərin Qarabağa səfərlərinin dayandırılması barədə xəbərdarlığına münasibət bildirən sabiq nazir deyib ki, bu, açıq xəbərdarlıqdır:

“Xüsusilə də Ermənistan xarici işlər naziri Ara Ayvazyanın Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinə gəlməsindən sonra cənab Prezident bu xəbərdarlığı etdi. Əgər bənzər səfərlər təkrarlansa, Azərbaycan sərt tədbirlər görəcək. Ümumiyyətlə, bu xəbərdarlıq təkcə Ermənistan rəsmilərinə aid deyil, həmçinin digər ölkələrdən də ediləcək rəsmi səfərlərə aiddir. Hazırda sərhədlərin müəyyənləşməsi prosesi gedir və sülhməramlıların iştirakı ilə artıq yekunlaşmaqdadır. Tərəflərin iddiaları, narazılıqları, anlaşmazlıqları mövcuddur. Düşünürəm, bu da təbiidir. Lakin erməni tərəfinin bütün narazılıqlarına baxmayaraq, proses uğurla gedir. Yəni erməni tərəfinin narazılıqları faydasızdır. Sərhədlər sovet dövründə olduğu kimi bərpa ediləcək”

Azərbaycan Prezidentinin keçmiş Dağlıq Qarabağda hərbi xidmətə çağırış və silahlı dəstələrin olmamasını tələb etməsinə, bunun Ermənistanda geniş müzakirə edilməsinə münasibət bildirən T.Zülfüqarov söyləyib ki, işğaldan azad edilən qanuni Azərbaycan torpaqlarında bir nəfər də olsun silahlı erməni qalmamalıdır:

“Sülhməramlı və müşahidəçilər olan bir ərazidə başqa bir silahlı və ya başqa hərbi ünsürlər necə ola bilər? Bəyanatın şərtləri açıq və qətidir. İşğaldan azad edilən qanuni Azərbaycan torpaqlarında bir nəfər də olsun silahlı erməni qalmamalıdır. Prezident heç bir təmas xəttinin artıq mövcud olmadığını da elan edib. Mən təklif edirəm ki, gələcəkdə yeni “təmas xətləri”nin yaranmaması üçün üçtərəfli patrul xidməti formalaşdırılsın. Hansı ki, idarəetməsində bir sülhməramlı, bir Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşı, bir nəfər də Azərbaycan dövlət büdcəsi ilə yaradılmış kommersiya təhlükəsizlik şirkətinin nümayəndəsi olsun. Xüsusilə bu şirkətdə erməni mənşəli insanlar olmalıdır ki, patrul xidməti zamanı erməni vətəndaşlarla ünsiyyət problemi yaranmasın. Hesab edirəm, bu model uğurlu ola bilər”.

10 noyabr razılaşmasından sonra tutulan ermənilərin heç birinin hərbi əsir statusuna malik olmaması məsələsinə aydınlıq gətirən politoloq bildirib ki, bu, çox doğru bir mövqedir:

“Çünki Ermənistan vətəndaşı olan əsirlərin hazırda geri qaytarılması prosesi davam edir. Bəli, müharibə vaxtı əsir düşənlər hərbi əsir sayılır. Lakin 10 noyabr Bəyanatından, yəni müharibənin bitməsindən sonra bizə qarşı təxribat törətmiş və antiterror əməliyyatı zamanı tutulan şəxslər heç bir halda əsir və ya hərbi əsir statusuna malik deyillər. 10 noyabrdan sonra ələ keçirilən silahlı şəxslər heç bir halda hərbi əsir ola bilməzlər, onlar terrorçudur və Azərbaycan məhkəmələri tərəfindən mühakimə edilməlidir”.

Həmçinin oxuyun

Afsəddin Nəbiyev: “44 günlük savaşda əldə etdiyimiz qələbəni həzm etmək niyyətləri yoxdur”

Məlum olduğu kimi, Belçika və Niderland krallıqlarında qanunsuz yaşayan müxtəlif millətdən miqrantlar növbəti dəfə deport …